CoChat
Sign Up
Cited by 32

The DOI matches its Crossref record.

The Roman Limes in the Netherlands: how a delta landscape determined the location of the military structures

van Dinter, M.·2013·Netherlands Journal of Geosciences - Geologie en Mijnbouw
DOI 10.1017/s0016774600000251
Open this paper in CoChat — free account

Abstract

From the 40s A.D. onwards a dense military system was established in the Lower Rhine delta in the Netherlands. Long since, it is questioned why this system was established in a wetland area and even turned into the northwest frontier of the Roman Empire, the Limes. A new detailed palaeogeographical map, based on a digital elevation model (LIDAR), soil maps and excavation results, was constructed. This reconstruction provides insight and understanding of the interactions between the natural environment in this part of the delta on the one hand and the establishment of this part of the Limes along the Old Rhine between Utrecht and Katwijk on the other. This study shows that the distinctive landscape of the western Rhine-Meuse delta, with an exceptionally large number of tributaries, determined the spatial pattern of the military structures. All forts (castella) were erected on the southern natural levees of the river Rhine, directly alongside the river, regardless of height and composition of the subsoil and alongside or opposite routes that provided natural access to the river. We conclude that their aim was to guard all waterways that gave access to the river Rhine from the Germanic residential areas further north and from/to the Meuse tributary further south in the delta. In addition, a system of small military structures, mostly watchtowers, was erected between the forts to watch over the river Rhine and its river traffic. Furthermore, at least two canals were established to create shorter and safely navigable transport routes to the river Meuse. At first, this integrated system of castella and watchtowers probably aimed to protect against Germanic invasions and to create a safe corridor for transport and built up of army supplies for the British invasion in 43 A.D. Only later on, probably by the end of the first century, this corridor turned into a frontier zone.

Overview

The claims and statistics of this paper haven’t been checked yet.

Run the check — free, no account needed. It reads the open-access text and checks the sources it cites.

A few free checks a day · papers already verified open instantly · results are public

Integrity signals

Registry

Crossref · 10.1017/s0016774600000251

Cites

Statistics

Verification

Claims the paper makes

The claims and statistics of this paper haven’t been checked yet.

Run the check — free, no account needed. It reads the open-access text and checks the sources it cites.

A few free checks a day · papers already verified open instantly · results are public

Claims other papers make about this one

Each is checked against this paper’s own text: does it say what the citing paper says it does?

  • After the collapse of the Roman limes around 275 CE, large-scale depopulation and settlement relocation took place.

    “After the collapse of the Roman limes around 275 CE large-scale depopulation and settlementrelocation took place (e.g.Alf€ oldi, 1967;Willems, 1986;Van Dinter, 2013;Heeren, 2015).”

    From Calculating connectivity patterns in delta landscapes: modelling roman and early-medieval route networks and their stability in dynamic lowlands (2019) · cites this paper as Van Dinter, 2013

    The Roman occupation section (page not provided) says that occupation of most Old Rhine forts and their associated settlements is generally assumed to have ended in the third century CE. It does not specify a collapse around 275 CE or report large-scale depopulation and settlement relocation. (LLM, conf=0.84)

    Experimental — accuracy not yet measured

  • For the Rhine-Meuse delta well-documented archaeological and detailed landscape reconstructions are now available and allow the study of these spatial patterns on delta-covering scales using multi- and interdisciplinary approaches.

    “For the Rhine-Meuse delta well-documented archaeological and detailed landscape reconstructions are now available and allow us to for the first time to study these spatial patterns on delta-covering scales using multiand interdisciplinary approaches (e.g.Van Dinter, 2013;Van Dinter et al., 2017;Pierik et al., 2017;Pierik and Van Lanen, this issue).”

    From Calculating connectivity patterns in delta landscapes: modelling roman and early-medieval route networks and their stability in dynamic lowlands (2019) · cites this paper as Van Dinter, 2013

Self-check

Percentages, sums and reported differences re-computed from the paper’s own numbers.

The self-check needs the paper’s full text.

Citations

Cites

No references could be resolved yet.

Research works printed but not linked: 153

  1. Willems, 1981, Roman and Batavians; a regional study in the Dutch Eastern River Area I. Ber.ROB, 31, 9
  2. Woolliscroft, 2001, Roman Military Signalling, 192
  3. Wynia, 2004, Archeologische Kroniek van de Provincie Utrecht 2002-2003, 194
  4. Whittacker, 1994, Frontiers of the Roman Empire, a social and economical study, 341
  5. Wolf, 2001, Ooibossen. Reeks Bosecosystemen van Nederland 2, 200
  6. Westerhoff, 2003, Geologie van Nederland, deel 3 Wolters-Noordhoff, 247
  7. Vos, 2000, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 78, 51
  8. Van Rijn, 2004, Libelli Noviomagenses, 7, 216
  9. Weerts, 2011, Marschenratskolloquium 2011, 10.-12. Februar 2011 im Forum der Ostfriesischen Landschaft, Aurich (Aktuelle archäologische Forschungen im Küstenraum der südlichen Nordsee: Methoden – Strategien – Projekte), 12
  10. Vos, 2011, The Woerden 7, an oar-powered Roman barge built in the Netherlands, Sonderdruck aus Archäologisches Korrespondenzblatt, 41–1, 101
  11. Van Heteren, 2008, Waar is de delta van de Rijn?, Grondboor en Hamer, 3–4, 72
  12. Visser, 2009, De Romeinse houtvoorziening in de Germaanse provincies, Westerheem, 58–1, 2
  13. Westerhoff, 1987, Rijks Geologische Dienst, 227
  14. Waasdorp, 1998, Haagse Oudheidkundige Publicaties, 4, 1
  15. Weerts, 2002, De Vecht/Angstel, een riviersysteem in het veen, Grondboor en Hamer, 3–4, 66
  16. Van Giffen, 1947, De opgravingen te Vechten-Fectio, Bulletin NOB, 1, 99
  17. 10.1016/j.jhydrol.2009.09.014 · DOI
  18. Van Es, 1981, De Romeinen in Nederland, 300
  19. Bouma, 2011, Van oerbos tot middeleeuwse bewoning; een archeologische opgraving in Winkelbuurt in Abcoude Zuid, 137
  20. Van der Valk, 1995, Unpublished report Rijks Geologische Dienst, Haarlem; map digitally available on request at TNO-Geologische Dienst Nederland Utrecht
  21. Fokma A. , 1998. Paleo-oecologisch onderzoek van een Laat-Holoceen moerasbos met eiken ten zuidoosten van Diemen. MA thesis, Univ. of Amsterdam: 40 pp.
  22. 10.1017/S0016774600000792 · DOI
  23. Blom, 2008, De opgravingen 2002-2004 in het Romeinse Castellum Laurium, de vicus en van het schip de ‘Woerden 7’, 462
  24. Driessen, 2007, Rapporten Archeologische Monumentenzorg, 151, 366
  25. Dijkmans, 2004, Definitief Archeologisch Onderzoek (DAO) in Alphen aan den Rijn langs het Goudse Rijpad
  26. Berendsen, 1993, Oude rivierlopen rond het Fort te Vechten, Rijn en Lek, 27–3, 17
  27. Hessing, 1991, Jaarverslag ROB 1990, 71
  28. Groot, 2009, Land use and agrarian economy in the Roman Dutch River Area, Internet Archaeology, 27
  29. Cohen, 2009, Provincie Gelderland, 130
  30. 10.1016/0016-7061(77)90089-1 · DOI
  31. 10.1016/j.palaeo.2009.10.017 · DOI
  32. Plinius, De wereld, Naturalis historia, 899
  33. Kalee, 1984, Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens (Utrecht), 36
  34. Van Giffen, 1955, Jaarverslag van de Vereniging voor Terpenonderzoek, 33–37, 1
  35. Stortelder, 1998, Broekbossen, 216
  36. Ozinga, 1989, Broese Kemink, 191
  37. Kok, 2000, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 45, 55
  38. De Kort, 2008, Archeologisch onderzoek: een bureau- en inventariserend onderzoek (proefsleuven) RAAP-rapport 1428, 58
  39. 10.1016/j.quascirev.2010.11.019 · DOI
  40. Haalebos, 2000, Katholieke Univ. Nijmegen afd. Provinciaal-romeinse Archeologie, 200
  41. Aarts, 2012, Basisrapportage archeologie Gemeente Utrecht, 43, 349
  42. Bloemers, 1984, De uitwateringssluizen van Katwijk 1404-1984, 41
  43. Haalebos, 1998, Woerden-Laurium; een inventarisatie van de opgravingen in het centrum van de stad., 44
  44. Lesparre-de Waal, 2006, Plangebied Parkeerterrein Willemstraat, gemeente Bodegraven; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven, 49
  45. Van Giffen, 1948, Jaarverslag van de Vereeniging voor Terpenonderzoek, 25–28, 1
  46. Jelgersma, 1970, The Coastal Dunes of the western Netherlands: geology, vegetational history and archaeology, Mededelingen Rijks Geologische Dienst Nieuwe Serie, 21, 93
  47. Habraken, 2004, Bodegraven, Oude Bodegravense weg / Overtocht; Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven, 50
  48. Bult, 1990, Graven bij Valkenburg III, het archeologische onderzoek in 1987 en 1988, 147
  49. Den Hartog, 2009, Basisrapportage Archeologie Gemeente Utrecht, 18, 366
  50. 10.1017/S0016774600021302 · DOI
  51. Jansma, 1988, Archeologie en oecologie van Holland tussen Rijn en Vliet, 94
  52. Bakels, 2004, Wonen in het duin vóórdat er sprake was van Holland's Duinen, Hollandsche Duinen, 45, 3
  53. Berendsen, 2001, Koninklijke Van Gorcum, Assen, 268
  54. Van der Meer, 1952, Verslagen Landbouwkundige Onderzoekingen 58-2 (Wageningen): Bijlage 1: Bodemkaart van Bloembollenstreek, Zuid-Hollands gedeelte (Stichting voor Bodemkartering)
  55. Aalbersberg, 2004, IGBA-report 2004-07, 11
  56. Hazenberg, 2000, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 77, 60
  57. Bosman, 2004, Studies in honour of Hugo Thoen, 31
  58. Weber, 1976, Akademische Druck- und Verlagsanstalt, 68
  59. Langeveld, 2010, Basisrapportage Archeologie Gemeente Utrecht 11, 266
  60. Kuijper, 1990, Graven bij Valkenburg III, het archeologische onderzoek in 1987 en 1988, 134
  61. De Wolf, 2007, Geologisch onderzoek bij het waarderend archeologische onderzoek met betrekking tot de Corbulograchtafzettingen aan de Veursestraatweg 118 te Leidschendam (opgegraven in mei 2004), 13
  62. Bechert, 1995, Matrijs, 120
  63. 10.1111/plb.1997.46.2.147 · DOI
  64. Jansen, 2007, Een scenariostudie in het gebied rond Zegveld, 86
  65. Blom, 2008, Woerden-Hoochwoert. De opgravingen 2002-2004 in het Romeinse Castellum Laurium, de vicus en van het schip de ‘Woerden 7’, 349
  66. 10.1017/S1047759400020687 · DOI
  67. Veenenbos, 1954, Stichting voor Bodem-kartering rapport, 386, 32
  68. Duurland, Basisrapportage Archeologie Gemeente Utrecht, 37
  69. Van der Kamp, 2007, Basisrapportage archeologie Gemeente Utrecht, 16, 222
  70. Van der Kamp, 2009, Basisrapportage Archeologie Gemeente Utrecht, 21, 146
  71. Kooistra, 2005, Plantenresten in de randzone van de vicus bij Matilo, 15
  72. Kooistra, 2009, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 148, 47
  73. Tacitus, Annales. Ambo, 601
  74. Glasbergen, 1972, Cingula, 157
  75. 10.1111/plb.1997.46.2.131 · DOI
  76. Van Staalduinen, 1979, Rijks Geologische dienst (Haarlem), 140
  77. Jansen, 2006, Plangebied De Meern, gemeente Utrecht; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek, 34
  78. Beunder, 1980, Tussen Laurium (Woerden) en Nigrum Pullum (Zwammerdam?) lag nog een castellum, Westerheem, 1, 2
  79. Ploegaert, 2006, Zwammerdam ‘De Hooge Burch’ en ‘De Bruggen; Aanvullend Archeologisch Onderzoek en Archeologische Begeleiding, 47
  80. De Jong, 1983, De vegetatiegeschiedenis van's-Gravenhage en omgeving Mededelingen Rijks Geologische Dienst Nieuwe Serie, 37–1, 44
  81. Polak, 1991, Oudheidkundige mededelingen uit het Rijksmuseum van Oudheden 71, Leiden, 125
  82. Bogaers, 1987, Opgravingen te Alphen aan den Rijn in 1985 en 1986, Westerheem, 36, 296
  83. 10.1017/S0016774600021417 · DOI
  84. 10.1017/S0016774600021533 · DOI
  85. Middelkoop, 1999, Rhine and Meuse in the Netherlands, 127
  86. Luksen-IJtsma, 2010, Basisrapportage Archeologie Gemeente Utrecht, 40, 266
  87. Vos, 2007, Geologisch onderzoek bij het waarderend archeologische onderzoek met betrekking tot de Corbulograchtafzettingen aan de Veursestraatweg 118 te Leidschendam (opgegraven in mei 2004), 24
  88. Van Dinter, 2008, Woerden-Hoochwoert. De opgravingen 2002-2004 in het Romeinse Castellum Laurium, de vicus en van het schip de ‘Woerden 7’, 123
  89. De Weerd, 1986, Forschungen und Berichte zur Vor- und Frühgeschichte in Baden-Würtenberg, 20, 284
  90. Van Dockum, 1997, Stichting Publikaties Oud-Utrecht (Hilversum), 112
  91. 10.1016/0025-3227(92)90030-L · DOI
  92. Van der Kooij, 2005, Romeinen in Bodegraven; AWN-opgravingen in de periode van 1995 tot 2002, Westerheem, 54–6, 275
  93. Jansma, 2007, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 144, 321
  94. Gechter, 2003, Beiträge des deutsche-niederländische Kolloquiums in der Katholieke Univ. Nijmegen, 27. bis 30.06.2001, 145
  95. De Boer, 2008, Beyond Illustration: 2d and 3d Digital Technologies as Tools for Discovery in Archaeology, 1805, 69
  96. Berendsen, 2004, Van Gorcum, 296
  97. Van Tent, 1996, Stichting Publikaties Oud-Utrecht, 13
  98. Van Zijverden, 2007, Aan de rand van het Romeinse Rijk, archeologisch onderzoek in de Munnikenpolder te Leiderdorp, 48
  99. Hissel, 2008, Archeologisch onderzoek naar sporen van een Romeinse limesweg en nederzettingsporen bij de toekomstige overslagterminal in Alphen aan den Rijn (Zuid-Holland), 69
  100. Hessing, 1997, Uniepers, 87
  101. Nokkert, 2009, Basisrapportage archeologie Gemeente Utrecht 26, 475
  102. Bazelmans, 2007, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 144, 341
  103. Jansen, Castellum-terrein Fectio, gemeente Bunnik: een archeologisch onderzoek i.k.v. de publieksopenstelling
  104. Van Dierendonck, 2004, Studies in honour of prof. Em. Hugo Thoen, 2, 73
  105. Berendsen, 2007, History of geological mappings of the Rhine-Meuse delta, the Netherlands, Netherlands Journal of Geosciences, 86–3, 165, 10.1017/S0016774600077787 · DOI
  106. Bult, 1990, Graven bij Valkenburg III, het archeologische onderzoek in 1987 en 1988, 1
  107. Jansma, 2007, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 147, 69
  108. Kemmers, 2008, Proceedings of the ESF/SCH Explantory Workshop Radziwill Palace, 93
  109. Kooistra, Could the local population of the Lower Rhine delta supply the Roman army? Part 1: The archaeological and historical framework, Journal of Archeology in the Low Countries
  110. Pons, 1992, Geobotany, 18, 7
  111. Hallewas, 1993, The Valkenburg Project I: Introduction and Detail Studies, 15, 11
  112. Bakels, 2007, Geologisch onderzoek bij het waarderend archeologische onderzoek met betrekking tot de Corbulograchtafzettingen aan de Veursestraatweg 118 te Leidschendam (opgegraven in mei 2004), 16
  113. Konen, 2008, Bodenaltertümer Wetfalens, 45, 303
  114. Bloemers, 1983, Roman and native in the Low Countries, Spheres of interaction, 184, 159
  115. Bogaers, 1983, Op zoek naar een castellum in Woerden, Spiegel Historiael, 18–6, 302
  116. Smith, 1983, Special publication of the Int. association of sedimentologists, 6, 155
  117. Erkens, 2006, Sediment Dynamics and the hydromorphology of fluvial systems, 306, 406
  118. Haalebos, 1977, Cingula, 3, 319
  119. Weterings, 2011, Basisrapportage Archeologie Gemeente Utrecht, 33, 197
  120. Graafstal, 2009, Proceedings of 21st International Congress of Roman frontiers studies
  121. Gouw, 2007, Alluvial architecture of fluvio-deltaic successions: a review with special reference to Holocene settings, Netherlands Journal of Geosciences, 86, 211, 10.1017/S0016774600077817 · DOI
  122. Van Dinter, Could the local population of the Lower Rhine delta supply the Roman army? Part 2: Modelling the carrying capacity using archaeological, palaeo-ecological and geomorphological data, Journal of Archeology in the Low Countries
  123. 10.1023/A:1010784727448 · DOI
  124. Rieffe, 2009, Afdeling Archeologie Dienst Stadsbeheer Gemeente Den Haag (Den Haag), 18
  125. Polak, 2004, Libelli Noviomagenses 7 (Nijmegen), 327
  126. Bakels, 2008, ADC Monografie 5, 347
  127. Reading, 2006, Sedimentary Environments: Processes, Facies and Stratigraphy, 154
  128. Rijkswaterstaat-AGI, 2005, Rijkswaterstaat, Adviesdienst Geo-informatie en ICTDelft
  129. Polak, 2006, Documents d'Archéologie Française, 244
  130. Polak, 2009, Limes XX, 20th Int. Congress of Roman Frontiers studies, Leon, (España), Septiembre 2006, Madrid, 13–2, 945
  131. Rieffe, 2007, Afdeling Archeologie Dienst Stadsbeheer Gemeente Den Haag (Den Haag), 24
  132. Beuving, 1996, Vijfentwintig jaar zakkingsmetingen op het ROC Zegveld, 109
  133. Van Amen, 2009, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 167, 32
  134. Van der Gaauw, 1992, De Hoge Woerd; een boor- en weerstandsonderzoek naar het Romeinse castellum van De Meern, 74
  135. Van Wallenburg, 1966, Stichting voor Bodem-kartering, 101
  136. Roller, 2003, Een definitief archeologisch onderzoek aan de Muggelaan te Nieuweveen, gemeente Liemeer (Z.-H.) ARC-publicaties, 81, 37
  137. Van der Velde, 2008, Cananefaten en Friezen aan de monding van de Rijn, 536
  138. Van der Linden, 2009, Bodemonderzoek in Leiden, 26, 53
  139. 10.1017/S0016774600021296 · DOI
  140. Van der Klei, 1970, Opnieuw een Romeins castellum gelocaliseerd door systematisch bodemonderzoek, Westerheem, XIX, 22
  141. 10.1016/j.earscirev.2008.11.001 · DOI
  142. Van Dinter, 2007, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 144, 17
  143. Van Dierendonck, 1993, Nederlandse Oudheden, 15, 419
  144. 1982, Stichting voor Bodemkartering (Wageningen)
  145. Moeyes, 2007, Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 144, 151
  146. 10.1002/esp.3189 · DOI
  147. Sommer, 2009, Journal of Roman archaeology suppl. series 74, 103
  148. Vos, 2004, Definitief Archeologisch Onderzoek (DAO) in Alphen aan den Rijn langs het Goudse Rijpad, 73
  149. Vos, 2006, Nationale Onderzoeksagenda Archeologie
  150. Vos, 2003, Archeologisch onderzoek naar de Romeinse vindplaatsen De Balije en Context Schip in de gemeente Utrecht, 119
  151. Vos, 2011, Bert Bakker, 94
  152. Willems, 1984, The Roman fort at Arnhem-Meinerwijk. Ber.ROB, 34, 169
  153. 10.1016/j.quascirev.2007.07.014 · DOI

Cited by

Sorted by citations

Metadata

Authors
van Dinter, M.
Venue
Netherlands Journal of Geosciences - Geologie en Mijnbouw
Publisher
Netherlands Journal of Geosciences Foundation
Published
2013-04
Volume
92
Issue
1
Pages
11-32
ISSN
  • 0016-7746
  • 1573-9708
DOI
10.1017/s0016774600000251
Cited by
32
References
0
Language
en
Licence
www.cambridge.org/core/terms (unspecified, 357 d)

About these checks

Registry, retraction, Cites and statistics results are computed, not judged, with one exception: a printed reference that no index lists is read once by a model before it counts as a citation error. Claims are extracted by a model and kept only when their quote appears verbatim in the text; each cited source is then checked, with a model’s help, for whether it says what the claim relies on. Those verdicts can be wrong — read the claim’s quote and the cited source before relying on one.

Statistics and arithmetic are recomputed, not judged.

Confidence bands are shown only for fields calibrated on our annotated test set. None is calibrated yet, so no band is shown.

What counts as a claim ›How we measure confidence ›How we check this ›

Are you an author, or do you see a problem with this page? Request a review